enflasyonemeklilikötvdövizakpartichpmhp
DOLAR
18,6387
EURO
19,6806
ALTIN
1.076,72
BIST
4.934,89
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Çok Bulutlu
13°C
İstanbul
13°C
Çok Bulutlu
Salı Az Bulutlu
12°C
Çarşamba Az Bulutlu
14°C
Perşembe Az Bulutlu
15°C
Cuma Çok Bulutlu
17°C
SON DAKİKA
12:11 Kanal 7 sürprizlere doymuyor! Yeni dizisi Kan Çiçekleri’yle heyecanı doruklara çıkaracak
12:11 İçişleri’nden İBB’ye soruşturma açıklaması
12:10 Bakan Bozdağ’dan aile düzenlemesi hakkında açıklama
12:03 Eski danışmanı ihbar etti: CHP’li başkan 2,8 milyon TL’lik işi ihalesiz vermiş
11:28 MİT’ten Suriye’nin kuzeyinde operasyon: Ayn İsa eyaleti sorumlusu Mislih etkisiz hale getirildi
11:27 Muğla Gökova Körfezi’nden 19 bin kilogram çöp çıktı
11:11 İzmit’te hibe destekli ‘süper meyve’ fidanları dağıtıldı
11:11 Bakırköy’de okulun bahçesinde çökme
11:10 2 gündür kayıp olarak aranıyordu, iş yerinde ölü bulundu!
11:10 İçişleri duyurdu: 17 terör eylemi engellendi
11:03 BBP Genel Başkanı Destici’den Beyazgül’e ziyaret
11:00 Vizyon toplantısında öne çıkmıştı! CHP’li Hacer Foggo’nun 2015’te yaptığı paylaşım tartışma yarattı
10:40 CHP’nin yeni danışmanı Hacer Foggo’dan Mehmetçik’e katliam iftirası
10:24 Bir İstanbul Masalı’nın unutulmaz ismi TRT1 Yürek Çıkmazı’nda! Taşları yerinden oynatacak
10:13 Manisa Soma’da madencilerin günü kutlandı
10:13 Düzce’de hasar tespit çalışmaları tamamlandı… Listeler askıya çıktı
10:12 CHP’li İBB’nin 19 milyon gömdüğü tesis 2 yılda viraneye döndü
10:03 Bingöl’de kalaşnikof ve patlayıcı madde ele geçirildi
10:02 MİT’ten nokta operasyon: Sözde eyalet sorumlusu etkisiz hale getirildi
10:02 Alibeyköy’de İETT otobüsü tramvay ile çarpıştı
TÜMÜNÜ GÖSTER →

Müzelerde Sergilenen Dinozor İskeletleri Gerçek mi?

Dinozorlar harika yaratıklardı ve hâlâ insanlık olarak onları tamamen keşfedebilmiş değiliz. En azından keşfedebildiğimiz kadarını günümüzde …

Müzelerde Sergilenen Dinozor İskeletleri Gerçek mi?
23.08.2022
0
A+
A-

Dinozorlar harika yaratıklardı ve hâlâ insanlık olarak onları tamamen keşfedebilmiş değiliz. En azından keşfedebildiğimiz kadarını günümüzde görme şansına sahibiz ya da gerçekten öyle mi?

Müzelerde gördüğümüz, bulunan kemiklerin bir araya getirilerek bir iskelet oluşturduğu yapılar gerçekten dinozorlara mı ait? Bu soruyu yanıtlaması biraz zor zira karmaşık bir konu ancak imkânsız değil; dolayısıyla gelin, müzelerdeki dinozor kemiklerinin gerçek olup olmadığını öğrenelim.

En temelden başlayalım: Hep adını duyduğumuz ‘fosil’ aslında nedir, nasıl oluşur ve nasıl gün yüzüne çıkarılır?

Fosil, bir bitki veya hayvan olmak üzere tarih öncesi yaşamın kanıtıdır ve en az 10.000 yaşındadır. En yaygın fosil biçimleri kemikler ve dişlerdir (vücut fosilleri) ancak ayak izleri ve deri kalıntıları da (iz fosilleri) fosillere dahildir.

Fosiller; antik dere yatakları, göller, mağaralar, volkanik kül kalıntıları ve katran çukurları birçok farklı çevre şeklinden elde edilebilir. Peki fosiller nasıl oluşur? Aslına bakarsanız antik canlıların birçoğu fosile dönüşemeden başka bir organizma tarafından tüketildi veya iklim etkilerinden dolayı bozuldu.

Ancak doğru koşullar sağlandığında günümüzde gördüğümüz fosillere dönüşüyorlar, ama bu koşullar neler? Bir hayvanın fosilleşme süreci, hayvan öldükten sonra kum veya silt gibi tortularla gömülü olursa başlar. Altında gömülü olduğu tortu katmanları, hayvanı çürümeye karşı korur. Bedenin et kısımları aşınır ve geriye sadece kemikler, dişler ve boynuzlar gibi sert kısımlar kalır.

Tabii bu bahsettiğimiz süreç öyle kısa bir süre değil, bunun gerçekleşmesi için daha önce de dediğimiz gibi en az 10.000 yıl geçmesi gerekiyor. Bütün bu süreçler yaşandıktan sonra geriye fosili çıkarmak kalıyor.

Fosilleri çıkarmak için önce bulmak gerekiyor, bunun için de paleontologlar fosillerin bulunma olasılığının yüksek olduğu bölgelere keşif gezileri düzenlerler. Saha çalışmasının başarılı olması için önemli miktarda finansman ve dikkatli planlama gerekir.

Paleontologlar çoğu zaman daha önce de fosillerin bulunduğu bölgelerde saha çalışması düzenlerler ancak bulamazlarsa jeolojik haritalar ve uydu fotoğrafları kullanarak aradıkları fosilin ait olduğu çağdan kalma kayanın yerini saptamaya çalışırlar.

Paleontolog, bir fosil parçası bulduğunda o örneğin ne kadarının toprağa gömüldüğünü görmek için yüzeydeki tozu fırça ile temizler. Eğer örneğin büyük bir kısmı yerin altındaysa kazı işlemleri başlatılır. Fosil kemiği açığa çıktıkça, fosili bir arada tutmak için çatlak ve kırıklara özel yapıştırıcı sürülür.

Daha sonra fosilin etrafına bir hendek kazılır ve böylece fosil bir temel üzerine oturur ancak hala kaya veya matrisle kaplı olur. Bir doktorun kırık bir kemiğe uyguladığı tarife gibi sert bir alçı oluşturmak için matrisin etrafına bir alçı bandaj tabakası sarılmadan önce fosilleşmiş kemiklerin üzerine nemli bir tuvalet kâğıdı yerleştirilir. Kalıp sertleştiğinde matrisin alttaki kayadan koparılmasıyla fosilin kazılması tamamlanır ve kalıptaki fosil, müzeye gönderilmek üzere paketlenir.

Ve gelelim asıl sorumuza: Bugün müzelerde gördüğümüz dinozor kemikleri gerçek mi?

Şu ana kadar anlattıklarımızdan anlayabileceğiniz üzere fosiller çok kırılgan yapılar. Çıkartılması ve müzede sergilenmeye hazır hale gelmesi çok ince işlemesi gereken bir süreç. Bu da haliyle akıllara bilim insanlarının, gerçek olanlar zarar görmesin diye müzelerde replika dinozor kemikleri sergileyip sergilemediği sorusunu getiriyor.

Aslına bakarsanız bu sorunun iki cevabı var: Hem evet hem de hayır. Evet, müzelerde gördüğünüz kemikler %90 oranla (bulunamayan parçalar alçıyla restore ediliyor) gerçekten tarih öncesinde yaşamış dinozorlara ait. Hayır, çünkü müzelerdeki iskeleti oluşturan ‘kemikler’ artık birer kemik değil, ondan ziyade birer kaya.

Binlerce yıllık fosilleşme sürecinin ardından dinozorların kemikleri, bugün kemik olarak adlandırdığımız yapıya sahip değiller. Ancak yine de bir zamanlar binlerce yıl önce yaşamış olan bir canlının iskeletini oluşturuyorlardı.

Böylelikle sorumuzun yanıtını almış oluyoruz. Özetle müzelerde sergilenen dinozor kemikleri gerçekten dinozorlara ait ancak artık birer kemik değiller. Siz ne düşünüyorsunuz? Düşüncelerinizi yorumlarda bizlerle paylaşmayı lütfen unutmayın.

Kaynaklar: Field Museum, The Guardian, American Museum of Natural History

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.